Compositietechnieken in de twintigste eeuw

Beschrijving

De explosieve ontwikkeling van de techniek, in het bijzonder op het terrein van de communicatie, heeft in de twintigste eeuw ook in de muziek tot een veelheid aan stromingen en individuele experimenten geleid. In een sneller tempo dan ooit leek elk nieuw muziekstuk, dat steeds eenvoudiger onder ieders bereik kwam, te leiden tot navolging of reactie. Vanuit het gezichtsveld van het laatste decennium van de twintigste eeuw analyseert componist/conservatoriumdocent Wim. de Ruiter in dit boek de belangrijkste compositietechnieken van deze eeuw binnen de westerse muziek aan de hand van karakteristieke partituren; de analyses worden verduidelijkt met vele korte notenvoorbeelden in de tekst. Na een uitgebreid hoofdstuk waarin mede op basis van vele composities een algemeen historisch overzicht wordt geschetst, staat in alle volgende hoofdstukken niet de geschiedenis maar de techniek centraal. Doel is de lezer, die wordt geacht noten te kunnen lezen en enige algemene basiskennis van muziek te hebben, vertrouwd te maken met het gedachtengoed van de hedendaagse componisten, om op die manier gerichter, oordeelkundiger en dus met meer plezier en waardering de muziek van de twintigste eeuw tegemoet te treden. De partituurvoorbeelden zijn in een aparte bijlage opgenomen zodat ze direct naast de analyse kunnen worden gehanteerd. Recensie(s) Moderne kunst is vaak moeilijk toegankelijk; dat is bij muziek niet anders dan bij beeldende kunst: zonder deskundige uitleg haalt de leek al gauw zijn schouders op. Muziek heeft daarbij de extra handicap dat enige kennis van muzikale materialen en technieken onmisbaar is: een parafrase in woorden produceert hooguit een illusie van begrip. 'Muziek van de 20e eeuw' van Ton de Leeuw uit 1964 was op dit gebied baanbrekend: een ook didactisch bijzonder knappe inleiding in de moderne muziek met als uitgangspunt juist de techniek van de compositie. Het boek van Wim de Ruiter is hier een waardige opvolger van: ook hier een heldere opbouw, een zorgvuldige analyse, veel notenvoorbeelden. Twee verschillen: het boek van De Ruiter vereist meer muzikale voorkennis (het is in eerste instantie bedoeld voor musici en muziekstudenten), en het bestrijkt uiteraard ook de periode na 1964. Boeken over dit onderwerp zijn er vele, ook in het Nederlands, maar niet van dit niveau. Bevat indices en een aparte bijlage met partituurvoorbeelden. (Biblion recensie, Drs. D.G. van der Steen.)